👑 අභිරහස් පිළිමයේ රහස: මහා රාවණාගේ මුතුන් මිත්තාණෝ - පුලස්ති සෘෂිතුමා! 🏔️📜

සුබ දවසක් යාලුවෝ හැමෝටම! 👋

ලංකාවේ පුරාණ අගනුවරක් වූ පොළොන්නරුවට ගිය ඕනෑම කෙනෙක් අනිවාර්යයෙන්ම දකින අභිරහස් දර්ශනයක් තියෙනවා. ඒ තමයි පරාක්‍රම සමුද්‍රය ආසන්නයේ පිහිටා ඇති, ඉතාමත් ගාම්භීරත්වයෙන් යුතුව යමක් අතින් දරා සිටින මහා පුරුෂයෙකුගේ ගල් පිළිමය.

මේ පිළිමයේ සැබෑ හිමිකාරිත්වය පිළිබඳ ඓතිහාසික කතාබහක් ඇතත්, අද අපි බලමු, පොළොන්නරුවට නම දුන්, රාවණාගේ ශ්‍රේෂ්ඨ මුතුන් මිත්තාණන් ලෙස සැලකෙන පුලතිසි (පුලස්ති) සෘෂිතුමා පිළිබඳ මතය ශක්තිමත් වන්නේ ඇයි? 🤔

📜 පොළොන්නරුවේ නාමය සහ පුලස්ති සෘෂිවරයාගේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය
පුලතිසි සෘෂිතුමා කවුද? හින්දු පුරාණෝක්තිවලට අනුව, පුලස්ති සෘෂි යනු දස මහා ප්‍රජාපතිවරුන්ගෙන් (Great Prajapatis) කෙනෙකි. ඔහු විශ්වයේ මැවුම්කරුවා ලෙස සැලකෙන බ්‍රහ්ම දෙවියන්ගේ සෘජු මානස පුත්‍රයෙකි. මේ අනුව, ඔහු යනු මනුෂ්‍යත්වය ආරම්භයේදීම බිහි වූ, අතිශය ශ්‍රේෂ්ඨ ඥානයක් ඇති සෘෂිවරයෙකි.

රාවණාට සම්බන්ධය: පුලස්ති සෘෂිතුමාගේ පුත්‍රයා වූයේ විශ්‍රවස් සෘෂි ය. රාවණා රජුගේ පියාණන් වන්නේ මේ විශ්‍රවස් සෘෂි වන අතර, ඒ අනුව රාවණා රජුගේ පරම මුත්තණුවන් ලෙස සැලකෙන්නේ පුලස්ති සෘෂිතුමායි.

පොළොන්නරුවට නම ලැබීම: අපේ පැරණි ඉතිහාස වාර්තා අනුව පොළොන්නරුව නගරය හැඳින්වූයේ "පුලත්ති නගරය" හෝ "පුලත්තිපුර" නමින්. මේ නම ලැබුණේ පුලස්ති සෘෂිතුමාට ගෞරවයක් ලෙස හෝ ඔහු මේ භූමියේ වාසය කළ හෝ ධර්මය දෙසූ ස්ථානයක් ලෙස සැලකීම නිසයි. මේ ශ්‍රේෂ්ඨ භූමියේ ප්‍රධාන පිළිමය ලෙස සෘෂිවරයාගේ රූපය පිහිටුවා තිබීම ඉතාමත් අර්ථවත් බව පෙනේ.

🧐 පිළිමයේ ලක්ෂණ: සෘෂිවරයෙකුගේ අනන්‍යතාව තහවුරු වේ!
මුලින්ම බැලූ බැල්මට පෙනෙන සත්‍යය තමයි, මේ පිළිමයේ ඇති ලක්ෂණ සාම්ප්‍රදායික රජකුට වඩා සෘෂිවරයෙකුගේ රූපයකට වැඩිපුර සමාන වීම.

1. රූපයේ ආධ්‍යාත්මික ලක්ෂණ:
ඝන රැවුල (Thick Beard): පිළිමයේ නිරූපිත පුරුෂයාට දිගු, ඝන රැවුලක් ඇත. මෙය සෘෂිවරුන්, භාවනා යෝගීන් සහ පඬිවරුන් නිරූපණය කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික ලක්ෂණයකි. රජවරුන් සාමාන්‍යයෙන් මේ ආකාරයේ රැවුල් සහිතව නිරූපණය කරන්නේ කලාතුරකිනි.

ශාන්ත හා ගාම්භීර ඉරියව්ව (Serene Posture): මුහුණේ ඇති ප්‍රකාශය ඥානය, භාවනාව සහ ශාන්ත බව විදහා දක්වයි. මෙය පාලකයෙකුගේ (Ruler) රූපයකට වඩා දර්ශනවාදියෙකුගේ (Philosopher) හෝ ගුරුවරයෙකුගේ රූපයකට වඩාත් උචිතයි.

2. ඇඳුම් පැළඳුම් හා පැරණි සාම්ප්‍රදාය:
යට ඇඳුම (Paridhāna): පිළිමයේ සිටින පුද්ගලයාගේ යට ඇඳුම, සෘෂිවරුන් පැලඳූ ආකාරයේ ඇඳුම්වලට සමාන බව පැරණි විද්වත්හු (ආචාර්ය එච්.සී.පී. බෙල් වැනි) මුලින්ම පෙන්වා දුන්නා.

උත්තරිය (Pati) (උඩුකය හරහා ඇති පටිය): මෙය තමයි වැදගත්ම සාක්ෂියක් වන්නේ. බොහෝ පුරාණ පිළිමවල, සෘෂිවරුන් තම උඩුකය හරහා වමෙන් පහළට වැටෙන පරිදි පටියක් (Sacred Cord / Upavita) දරා සිටිනවා. මේ පිළිමයේ ද එම සාම්ප්‍රදායික පටිය පැහැදිලිව දැකගත හැකියි. මේ ලක්ෂණය සෘෂිවරයෙකුගේ අනන්‍යතාව ශක්තිමත් කරයි.

3. අතේ ඇති වස්තුව - ඥානයේ සංකේතය:
යොත / පුස්කොළ පොත: පුලස්ති සෘෂිතුමා යනු දස මහා පඬිවරයෙකි. ඔහු අතින් දරා සිටින වස්තුව පුස්කොළ පොතක් (ධර්ම ග්‍රන්ථයක්) හෝ ඥානය නිරූපණය කරන යොතක් ලෙස සැලකිය හැකියි. මෙය ශිල්ප ශාස්ත්‍රයෙහි කෙළ පැමිණි සෘෂිවරයෙකුට වඩාත් උචිත සංකේතයකි.

💡 සෘෂි මතයේ ශක්තිය
නූතන ඉතිහාසඥයින් මෙය මහා පරාක්‍රමබාහු රජුගේ (ඔහු පොළොන්නරුවේ සංවර්ධනයට මූලික විය) රූපය විය හැකි බවට විග්‍රහ කළත්, පුලතිසි සෘෂිවරයා පිළිබඳ පැරණි මතය ගැඹුරින් අර්ථවත් සහ සාම්ප්‍රදායික ලක්ෂණවලින් පොහොසත් බව පැහැදිලියි.

අවසාන වශයෙන්: පුලත්ති නගරයේ (පොළොන්නරුව) පිහිටා ඇති, සෘෂි ලක්ෂණ සහිත මේ ගාම්භීර මූර්තිය, එහි නාමයට අනුවම මහා රාවණාගේ මුතුන් මිත්තාණන් වූ, විශ්වය දත් පඬිවරයා, පුලස්ති සෘෂිතුමාගේම ප්‍රතිමාව බවට විශ්වාස කිරීමේ ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික පදනම ඉතාම ශක්තිමත්.

මේ ප්‍රතිමාව අපට මතක් කරන්නේ පුරාණ ලංකාවේ තිබූ ඥාන පදනම සහ සෘෂිවරුන්ට දුන් අසීමිත ගෞරවය පිළිබඳවයි.

මේ වගේ අපේ රටේ ඉතිහාසයේ තියෙන සැඟවුණු අභිරහස්, පුරාවස්තු සහ පුරාවෘත්ත ගැන දැනගන්න කැමති නම්, අපේ Page එක Like කරලා තියාගන්න අමතක කරන්න එපා! 👇

Sources / වෙබ් අඩවි: Archaeological Department of Sri Lanka, Dr. H.C.P. Bell (Ceylon Antiquary and Literary Register), Hindu Puranas (Brahma Purana), Wikipedia - Polonnaruwa Statue.

#pulathisirishi #polonnaruwa #pulastya #ravanasancestor #srilankanhistory #ancientceylon #rishistatue #පුලතිසි #පොළොන්නරුව #පුරාවිද්‍යාව

Eranga Gunawardane ©

American Street Food

Ella

👑 රෝවන් ඇට්කින්සන් (Mr. Bean) ඩයනා කුමරියව හමුවූ ඉතිහාසගත මොහොත!

අපේ සිත සතුටින් පුරවන, වචනයක්වත් කතා නොකර ලෝකෙම හිනස්සන මිස්ටර් බීන් (Mr. Bean) කිව්වම නොදන්න කෙනෙක් නැති තරම්. ඒ වගේම ලෝකයේම ආදරය දිනාගත්, අදටත් අපේ හදවත්වල ජීවමානව ඉන්න ඩයනා කුමරිය (Princess Diana) ගැනත් කවුරුත් දන්නවා.

හැබැයි මේ ජනප්‍රිය චරිත දෙක, එහෙමත් නැත්නම් ඔවුන්ට පණ දුන් නළු නිළියන් දෙදෙනා එකිනෙකා හමුවී ඇති බව ඔබ දැන සිටියාද? 🤯 විශ්වාස කරන්න, මේක ඇත්ත! මේ සිදුවීම සිදු වුණේ 1984 වසරේදී. ඒ කියන්නේ මිස්ටර් බීන් කියන චරිතය රූපවාහිනියෙන් ලෝකෙට එන්නත් (199 අවුරුදු 6කට කලින්!

අද අපි මේ කතාබහ තුළින් බලමු, මේ අතිශය දුර්ලභ, ඉතිහාසගත හමුවීම සිදු වුණේ කොහොමද කියලා.

📅 වසර 1984: Royal Variety Performance වේදිකාවේදී
මේ හමුවීම සිදු වුණේ බ්‍රිතාන්‍ය රාජකීය පවුල (British Royal Family) විසින් සංවිධානය කරනු ලබන Royal Variety Performance කියන වාර්ෂික සුවිශේෂී කලා ප්‍රසංගයේදීයි. මේ ප්‍රසංගය පවත්වන්නේ විවිධ පුණ්‍යායතන (Charities) සඳහා අරමුදල් රැස් කිරීමටයි.

1984 වසරේදී, එවකට තරුණ වියේ පසු වූ ඩයනා කුමරිය මේ ප්‍රසංගයට සහභාගී වී සිටියා. මේ වගේ අවස්ථාවන්වලදී සම්ප්‍රදාය තමයි, ප්‍රසංගය අවසානයේ රාජකීය අමුත්තන් වේදිකාව පිටුපසට ගොස් කලාකරුවන් සහ රංගන ශිල්පීන්ව හමුවීම.

ඒ වෙද්දී රෝවන් ඇට්කින්සන් කියන්නේ නැගී එන හාස්‍ය රංගන ශිල්පියෙක් (Comedian). ඔහු ඒ කාලේ Blackadder වගේ ජනප්‍රිය වැඩසටහන්වල සහ "The Nerd" වැනි වේදිකා නාට්‍යවල රඟපාමින් සිටියා. ඔහු ජාත්‍යන්තරව ජනප්‍රිය වුණේ නැතත්, බ්‍රිතාන්‍යයේ ජනප්‍රිය චරිතයක්. රෝවන් ඇට්කින්සන් රඟපෑ කලා කණ්ඩායම වේදිකාව පිටුපසදී ඩයනා කුමරියට සුබ පැතීමට පෙළ ගැසී සිටියා.

🤝 දුර්ලභ ඡායාරූපය සහ වීඩියෝව
ඩයනා කුමරිය, කණ්ඩායමේ සිටි රෝවන් ඇට්කින්සන් සමග අතට අත දී ආචාර කරන ඡායාරූප සහ කෙටි වීඩියෝවක් අදටත් අන්තර්ජාලයේ සුරක්ෂිතව තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයේ තියෙන විශේෂත්වය තමයි, ඩයනා කුමරිය ඒ වෙලාවේ රෝවන් ඇට්කින්සන් සමඟ සිනාසෙමින් කතා කරන ආකාරය. ඇගේ මුහුණේ තිබෙන්නේ පුදුමයත්, සතුටු බවත් මිශ්‍ර වූ ප්‍රකාශයක්. සමහර වාර්තා වල සඳහන් වෙන්නේ (Reddit, OldSchoolCool), ඇට්කින්සන් ඒ වෙලාවේ රඟපාමින් සිටි "The Nerd" නාට්‍යය ගැන ඇය විමසා ඇති බවයි. ඩයනා කුමරිය හැම විටම කලාකරුවන් සමඟ ඉතා ወዳශීලීව (Friendly) කටයුතු කළ කෙනෙක් නිසා, මේ හමුවීමත් ඉතා සුන්දර හා සරල එකක් බව පැහැදිලියි.

මේ මොහොත දකින්න අදටත් ලෝකයේ මිනිසුන් කැමතියි. මොකද මේ සිදුවීමෙන් පස්සේ තමයි මේ දෙදෙනා ලෝකයේ අතිශය ජනප්‍රිය පුද්ගලයන් බවට පත් වෙන්නේ. මේ ඡායාරූපය ඒ නිසාම "කාලය හරහා ගිය ඉතිහාසගත හමුවීමක්" (A historical meeting across time) ලෙස හඳුන්වන්න පුළුවන්.

🎭 චරිත දෙකක වෙනස
මේ හමුවීම ඇත්තටම හරිම හාස්‍යජනකයි! එක් පැත්තකින් ලෝකයේ වඩාත්ම විලාසිතාකාරී, කරුණාවන්ත, සහ විධිමත් (Formal) කුමරිය. අනිත් පැත්තෙන් රළු, ව්‍යාකූල, සහ නිහඬ හාස්‍ය රංගනයෙන් ලෝකයේම කලා රසිකයින්ගේ හදවත් දිනාගත් රෝවන් ඇට්කින්සන්.

මිස්ටර් බීන් චරිතය, ඇඳුම් පැළඳුම්, හැසිරීම් සහ මුහුණේ ඉරියව් වගේම රාජකීය සම්ප්‍රදායන්ට කොහෙත්ම ගැලපෙන්නේ නැති චරිතයක්. ඇත්තටම කියනවා නම්, මිස්ටර් බීන් රාජකීය උත්සවයකට ආවොත් එතැනදී ඇතිවෙන විනාශය ගැන හිතන්නත් බැහැ! 😂

මිස්ටර් බීන් කවදාවත් නීති රීති ගණන් ගත්තේ නැහැ.

ඔහු කවදාවත් අමුතු වැඩ නවත්වන්නේ නැහැ.

සහ මිස්ටර් බීන් කවදාවත් රාජකීය ආචාරධර්ම (Royal Protocol) අනුගමනය කරන්නේ නැහැ!

මේ නිසා, ඩයනා කුමරිය මේ හාස්‍ය රංගන ශිල්පියා සමඟ කතා කරන මේ සැබෑ මොහොත, කලාව සහ රාජකීයත්වය අතර වූ හරිම ලස්සන සන්ධිස්ථානයක්.

🙏 ඩයනා කුමරියගේ කරුණාව
ඩයනා කුමරිය ජනප්‍රිය වුණේ ඇයගේ කරුණාව (Kindness), සරලත්වය (Simplicity) සහ සාමාන්‍ය මිනිසුන් සමඟ සම්බන්ධ වීමට ඇයට තිබූ හැකියාව නිසා. මේ හමුවීමත් ඒ බව තහවුරු කරනවා. ඇය වේදිකාවේ සිටි හැම කෙනෙක්ම වගේම රෝවන් ඇට්කින්සන්වත් උනන්දුවෙන් සහ සිනහවෙන් යුතුව පිළිගත් ආකාරය, ඇගේ මිනිසුන්ට තිබූ ආදරය සහ සමානාත්මතාවය පෙන්වනවා.

ඒ වගේම මේ සිදුවීමෙන් තව දෙයක් පැහැදිලියි. ඒ තමයි, ඉතා වැදගත් තනතුරක සිටි කෙනෙක් වුණත්, ඇය හාස්‍යය සහ කලාව අගය කළ ආකාරය. ලෝකයේ වඩාත්ම හාස්‍යජනක නළුවෙක් වන රෝවන් ඇට්කින්සන් සමඟ ඇය කතාබස් කළ මේ මොහොත, ඉතිහාසයට එක් වුණු ලස්සනම සිදුවීමක්.

අදටත් මේ ඡායාරූපය දකින අපිට මතක් වෙන්නේ, ඩයනා කුමරිය සහ රෝවන් ඇට්කින්සන් වැනි ලෝකයටම බලපෑම් කළ අය කොච්චර අද්විතීය (Unique) චරිතද කියන එකයි.

ඔබ මේ ඡායාරූපය දැකලා නැත්නම්, අනිවාර්යයෙන්ම බලන්න! ඒක අතීතයේ මිහිරි මතක අතර තවත් එක සුන්දර අවස්ථාවක්.

Sources & References (තොරතුරු ලබා ගත් මූලාශ්‍ර):

Reddit (r/OldSchoolCool, r/HistoryDefined)

YouTube Shorts (Archive Video footage)

Daily Mail / Various News Archives (Royal Variety Performance)

මේ වගේ තවත් රසවත්, අමුතු සහ ඉතිහාසගත කතා දැනගන්න කැමතිනම්, අපේ Page එක Like කරලා තියාගන්න අමතක කරන්න එපා! 👇

#princessdiana #mrbean #rowanatkinson #royalfamily #history #throwback #1984 #comedy #royalvarietyperformance #nostalgia

Eranga Gunawardane ©

Ahasin Eha - Lyrics Video | Kasun Kalhara Uresha Ravihari

දෙවියන්ගේ සිංහාසනය: ගල් හිස් ගොඩගැසූ නෙම්රුට් කන්ද 🇹🇷👑

හිතන්න, තමන්ව දෙවියෙක් ලෙස වන්දනාමාන කරන ලෝකයක්! අවුරුදු 2,000කට කලින් පළමු ඇන්ටියෝකස් (Antiochus I) රජතුමාට තිබුණේ හරියටම එවැනි අභිලාෂයක්. එතුමාගේ අතිවිශාල ආත්ම විශ්වාසයේ (හෝ අහංකාරයේ) ප්‍රතිඵලය තමයි තුර්කියේ ගිනිකොන දිග පිහිටි නෙම්රුට් කන්ද (Mount Nemrut).

අද අපි මේ කතා කරන්නේ, මීටර් 2,134ක් (අඩි 7,001ක්) උසට නැඟී සිටින, පුරාණ කොමාජීන් රාජධානියේ (Kingdom of Commagene) රහස් තවමත් සඟවාගෙන සිටින මේ කන්දේ ආශ්චර්යමත් කතාවයි!

මොකක්ද මේ නෙම්රුට් කන්දේ කතාව?
නෙම්රුට් කන්ද කියන්නේ සාමාන්‍ය කඳු මුදුනක් නෙවෙයි. මේක ක්‍රි.පූ. 1 වැනි සියවසේදී ඇන්ටියෝකස් I තියෝස් රජු විසින් තමන්ගේ රාජකීය සොහොන්-පූජනීයස්ථානය (Hierothesion) ලෙස ඉදිකරන ලද විශිෂ්ට ස්මාරකයකි. රජු විශ්වාස කළේ තමන් මරණයෙන් පසු දෙවිවරුන් අතරට එක්වන බවයි. ඒ නිසා, මේ දෙවියන්ගේ නිවස එතුමා විසින් දෙවිවරුන්ට සමීපවම කඳු මුදුනේම හදන්න නියම කළා. මෙම ස්ථානය 1987 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී.

බිම වැටුණු යෝධ ගල් හිස්වල රහස
නෙම්රුට් කන්දේ ප්‍රධානතම ආකර්ෂණය තමයි එහි තිබෙන යෝධ, හිඳගෙන සිටින පිළිම පෙළ.

දැවැන්ත ප්‍රමාණය: මේ සෑම පිළිමයක්ම මීටර් 8–10ක් (අඩි 26–33ක්) පමණ උසයි! ඒ කියන්නේ තුන්මහල් ගොඩනැගිල්ලක තරම් විශාලයි.

සංකලන දෙවිවරු: මේවා ඇන්ටියෝකස් රජු තමන්ගේ දිව්‍ය ඥාතීන් ලෙස සැලකූ ග්‍රීක, පර්සියානු සහ ආර්මේනියානු දෙවිවරුන්ගේ සංකලන රූප (Syncretic Deities) වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස:

සියුස්-ඔරොමාස්ඩිස් (Zeus-Oromasdes)

ඇපලෝ-මිත්‍රාස්-හෙලියෝස්-හර්මිස් (Apollo-Mithras-Helios-Hermes)

හර්කියුලීස්-ආර්ටැග්නස්-ඒරිස් (Heracles-Artagnes-Ares)

තවද, කොමාජීනයේ දේවතාවිය (Commagene-Tyche) සහ රජු වන ඇන්ටියෝකස් ගේම පිළිමයත් මෙහි තිබෙනවා.

වර්තමාන දසුන: කාලයත්, ස්වභාවික විපත්, විශේෂයෙන්ම භූමිකම්පා නිසාත්, මේ දැවැන්ත ප්‍රතිමා සියල්ලම ඒවායේ සිරුරු වලින් ගැලවී බිමට වැටී තිබෙනවා. අද වන විට කඳු මුදුන පුරා විසිරී ඇති මේ විශාල ගල් හිස්වල දර්ශනය, විශේෂයෙන්ම හිරු උදාවේදී සහ හිරු බැස යන විට අද්භූත හා මනරම් අලංකාරයක් නිර්මාණය කරනවා.

නැගෙනහිර සහ බටහිර බැඳීම
නෙම්රුට් කන්දේ මේ ස්මාරකය හුදෙක් ගල් ගොඩක් නෙවෙයි; එය පුරාණ ලෝකයේ නැගෙනහිර (පර්සියානු) සහ බටහිර (ග්‍රීක) සංස්කෘතීන් එක් වූ සන්ධිස්ථානයක්.

මිශ්‍ර උරුමය: ඇන්ටියෝකස් රජු තමන්ගේ පියාගේ පැත්තෙන් පර්සියානු අචමේනියානු (Achaemenid) රජ පෙළපතින්ද, මවගේ පැත්තෙන් ග්‍රීක ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජයාගේ (Seleucid) පෙළපතින්ද පැවත එන බව ප්‍රකාශ කළා.

සෙල්-පුවරු: නැගෙනහිර සහ බටහිර වේදිකා වල තිබූ සෙල්-පුවරු (Relief Stelae) පේළි වලින් රජුගේ ග්‍රීක සහ පර්සියානු මුතුන් මිත්තන්ගේ රූප කැටයම් කර තිබුණා.

සූර්ය දර්ශනය: නැගෙනහිර වේදිකාව හිරු උදාවටත්, බටහිර වේදිකාව හිරු බැසීමටත් මුහුණලා නිර්මාණය කර තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙය ජ්‍යොතිෂමය හා ආගමික උත්සව සඳහා විශේෂයෙන් සකස් කළ ස්ථානයක් බවයි. බටහිර වේදිකාවේ තිබී හමු වූ සිංහයෙකුගේ ජ්‍යොතිෂ සටහන (Lion Horoscope) සහිත ගල් පුවරුව පුරාණ ලෝකයේ තිබී හමුවූ පැරණිම ජ්‍යොතිෂ කැටයම්වලින් එකක් ලෙස සැලකෙනවා.

නොවිසඳුණු අභිරහස: පස් කන්ද (Tumulus)
කඳු මුදුන කපා කොටා කෘත්‍රිමව නිර්මාණය කළ මේ පූජනීය භූමියේ මැද අඩි 50ක් (මීටර් 50ක්) පමණ උසට කැඩුණු ගල් වලින් යුත් විශාල කේතුකාකාර පස් කන්දක් ගොඩනැඟුවා. රජුගේ සැබෑ සොහොන් ගැබ මේ ගල් කන්ද යට කොහේ හෝ සැඟවී ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙනවා. නමුත් වසර 140කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ තෙරේසා ගොවෙල් (Theresa Goell) වැනි පුරාවිද්‍යාඥයන් ඇතුළු බොහෝ දෙනෙක් මෙහි පර්යේෂණ කළත්, රජුගේ සොහොන් ගැබ තවම සොයා ගැනීමට හැකිවෙලා නැහැ.

අවසාන වචනය
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ අමතක වී තිබූ මෙම ස්ථානය, 1881 දී ජර්මානු ඉංජිනේරුවෙකු විසින් නැවත සොයා ගන්නා ලදී. මෙම අතිවිශාල නිර්මාණය පුරාණ කොමාජීන් ශිෂ්ටාචාරයේ අනන්‍ය සාක්ෂියක් වන අතර, අදටත්, නෙම්රුට් කන්දේ ඉර උදා වන හෝ බසින දසුන බලන්න ලෝකයේ විවිධ තැන්වලින් සංචාරකයින් විශාල පිරිසක් එනවා. මේක ඇත්තටම ඉතිහාසය, මිථ්‍යාව සහ සොබාදහමේ අසිරිය එකට එකතු වන අමතක නොවන අත්දැකීමක්!

තවත් මේ වගේ විශ්මිත ඉතිහාස කතා ගැන දැනගන්න අපේ පිටුවට Like කරලා තියාගන්න!

#mountnemrut #turkeyhistory #antiochusi #commagene #unesco #colossalstatues #ancientmystery #throneofthegods #archaeology #hellenistic

මූලාශ්‍ර (Sources/Websites):

UNESCO World Heritage Centre

Wikipedia (Mount Nemrut, Antiochus I of Commagene)

Ancient Origins

World History Encyclopedia

Turkish Archaeological New

දෙවියන්ගේ සිංහාසනය: ගල් හිස් ගොඩගැසූ නෙම්රුට් කන්ද 🇹🇷👑

හිතන්න, තමන්ව දෙවියෙක් ලෙස වන්දනාමාන කරන ලෝකයක්! අවුරුදු 2,000කට කලින් පළමු ඇන්ටියෝකස් (Antiochus I) රජතුමාට තිබුණේ හරියටම එවැනි අභිලාෂයක්. එතුමාගේ අතිවිශාල ආත්ම විශ්වාසයේ (හෝ අහංකාරයේ) ප්‍රතිඵලය තමයි තුර්කියේ ගිනිකොන දිග පිහිටි නෙම්රුට් කන්ද (Mount Nemrut).

අද අපි මේ කතා කරන්නේ, මීටර් 2,134ක් (අඩි 7,001ක්) උසට නැඟී සිටින, පුරාණ කොමාජීන් රාජධානියේ (Kingdom of Commagene) රහස් තවමත් සඟවාගෙන සිටින මේ කන්දේ ආශ්චර්යමත් කතාවයි!

මොකක්ද මේ නෙම්රුට් කන්දේ කතාව?
නෙම්රුට් කන්ද කියන්නේ සාමාන්‍ය කඳු මුදුනක් නෙවෙයි. මේක ක්‍රි.පූ. 1 වැනි සියවසේදී ඇන්ටියෝකස් I තියෝස් රජු විසින් තමන්ගේ රාජකීය සොහොන්-පූජනීයස්ථානය (Hierothesion) ලෙස ඉදිකරන ලද විශිෂ්ට ස්මාරකයකි. රජු විශ්වාස කළේ තමන් මරණයෙන් පසු දෙවිවරුන් අතරට එක්වන බවයි. ඒ නිසා, මේ දෙවියන්ගේ නිවස එතුමා විසින් දෙවිවරුන්ට සමීපවම කඳු මුදුනේම හදන්න නියම කළා. මෙම ස්ථානය 1987 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී.

බිම වැටුණු යෝධ ගල් හිස්වල රහස
නෙම්රුට් කන්දේ ප්‍රධානතම ආකර්ෂණය තමයි එහි තිබෙන යෝධ, හිඳගෙන සිටින පිළිම පෙළ.

දැවැන්ත ප්‍රමාණය: මේ සෑම පිළිමයක්ම මීටර් 8–10ක් (අඩි 26–33ක්) පමණ උසයි! ඒ කියන්නේ තුන්මහල් ගොඩනැගිල්ලක තරම් විශාලයි.

සංකලන දෙවිවරු: මේවා ඇන්ටියෝකස් රජු තමන්ගේ දිව්‍ය ඥාතීන් ලෙස සැලකූ ග්‍රීක, පර්සියානු සහ ආර්මේනියානු දෙවිවරුන්ගේ සංකලන රූප (Syncretic Deities) වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස:

සියුස්-ඔරොමාස්ඩිස් (Zeus-Oromasdes)

ඇපලෝ-මිත්‍රාස්-හෙලියෝස්-හර්මිස් (Apollo-Mithras-Helios-Hermes)

හර්කියුලීස්-ආර්ටැග්නස්-ඒරිස් (Heracles-Artagnes-Ares)

තවද, කොමාජීනයේ දේවතාවිය (Commagene-Tyche) සහ රජු වන ඇන්ටියෝකස් ගේම පිළිමයත් මෙහි තිබෙනවා.

වර්තමාන දසුන: කාලයත්, ස්වභාවික විපත්, විශේෂයෙන්ම භූමිකම්පා නිසාත්, මේ දැවැන්ත ප්‍රතිමා සියල්ලම ඒවායේ සිරුරු වලින් ගැලවී බිමට වැටී තිබෙනවා. අද වන විට කඳු මුදුන පුරා විසිරී ඇති මේ විශාල ගල් හිස්වල දර්ශනය, විශේෂයෙන්ම හිරු උදාවේදී සහ හිරු බැස යන විට අද්භූත හා මනරම් අලංකාරයක් නිර්මාණය කරනවා.

නැගෙනහිර සහ බටහිර බැඳීම
නෙම්රුට් කන්දේ මේ ස්මාරකය හුදෙක් ගල් ගොඩක් නෙවෙයි; එය පුරාණ ලෝකයේ නැගෙනහිර (පර්සියානු) සහ බටහිර (ග්‍රීක) සංස්කෘතීන් එක් වූ සන්ධිස්ථානයක්.

මිශ්‍ර උරුමය: ඇන්ටියෝකස් රජු තමන්ගේ පියාගේ පැත්තෙන් පර්සියානු අචමේනියානු (Achaemenid) රජ පෙළපතින්ද, මවගේ පැත්තෙන් ග්‍රීක ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජයාගේ (Seleucid) පෙළපතින්ද පැවත එන බව ප්‍රකාශ කළා.

සෙල්-පුවරු: නැගෙනහිර සහ බටහිර වේදිකා වල තිබූ සෙල්-පුවරු (Relief Stelae) පේළි වලින් රජුගේ ග්‍රීක සහ පර්සියානු මුතුන් මිත්තන්ගේ රූප කැටයම් කර තිබුණා.

සූර්ය දර්ශනය: නැගෙනහිර වේදිකාව හිරු උදාවටත්, බටහිර වේදිකාව හිරු බැසීමටත් මුහුණලා නිර්මාණය කර තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙය ජ්‍යොතිෂමය හා ආගමික උත්සව සඳහා විශේෂයෙන් සකස් කළ ස්ථානයක් බවයි. බටහිර වේදිකාවේ තිබී හමු වූ සිංහයෙකුගේ ජ්‍යොතිෂ සටහන (Lion Horoscope) සහිත ගල් පුවරුව පුරාණ ලෝකයේ තිබී හමුවූ පැරණිම ජ්‍යොතිෂ කැටයම්වලින් එකක් ලෙස සැලකෙනවා.

නොවිසඳුණු අභිරහස: පස් කන්ද (Tumulus)
කඳු මුදුන කපා කොටා කෘත්‍රිමව නිර්මාණය කළ මේ පූජනීය භූමියේ මැද අඩි 50ක් (මීටර් 50ක්) පමණ උසට කැඩුණු ගල් වලින් යුත් විශාල කේතුකාකාර පස් කන්දක් ගොඩනැඟුවා. රජුගේ සැබෑ සොහොන් ගැබ මේ ගල් කන්ද යට කොහේ හෝ සැඟවී ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙනවා. නමුත් වසර 140කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ තෙරේසා ගොවෙල් (Theresa Goell) වැනි පුරාවිද්‍යාඥයන් ඇතුළු බොහෝ දෙනෙක් මෙහි පර්යේෂණ කළත්, රජුගේ සොහොන් ගැබ තවම සොයා ගැනීමට හැකිවෙලා නැහැ.

අවසාන වචනය
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ අමතක වී තිබූ මෙම ස්ථානය, 1881 දී ජර්මානු ඉංජිනේරුවෙකු විසින් නැවත සොයා ගන්නා ලදී. මෙම අතිවිශාල නිර්මාණය පුරාණ කොමාජීන් ශිෂ්ටාචාරයේ අනන්‍ය සාක්ෂියක් වන අතර, අදටත්, නෙම්රුට් කන්දේ ඉර උදා වන හෝ බසින දසුන බලන්න ලෝකයේ විවිධ තැන්වලින් සංචාරකයින් විශාල පිරිසක් එනවා. මේක ඇත්තටම ඉතිහාසය, මිථ්‍යාව සහ සොබාදහමේ අසිරිය එකට එකතු වන අමතක නොවන අත්දැකීමක්!

තවත් මේ වගේ විශ්මිත ඉතිහාස කතා ගැන දැනගන්න අපේ පිටුවට Like කරලා තියාගන්න!

#mountnemrut #turkeyhistory #antiochusi #commagene #unesco #colossalstatues #ancientmystery #throneofthegods #archaeology #hellenistic

මූලාශ්‍ර (Sources/Websites):

UNESCO World Heritage Centre

Wikipedia (Mount Nemrut, Antiochus I of Commagene)

Ancient Origins

World History Encyclopedia

Turkish Archaeological New

දෙවියන්ගේ සිංහාසනය: ගල් හිස් ගොඩගැසූ නෙම්රුට් කන්ද 🇹🇷👑

හිතන්න, තමන්ව දෙවියෙක් ලෙස වන්දනාමාන කරන ලෝකයක්! අවුරුදු 2,000කට කලින් පළමු ඇන්ටියෝකස් (Antiochus I) රජතුමාට තිබුණේ හරියටම එවැනි අභිලාෂයක්. එතුමාගේ අතිවිශාල ආත්ම විශ්වාසයේ (හෝ අහංකාරයේ) ප්‍රතිඵලය තමයි තුර්කියේ ගිනිකොන දිග පිහිටි නෙම්රුට් කන්ද (Mount Nemrut).

අද අපි මේ කතා කරන්නේ, මීටර් 2,134ක් (අඩි 7,001ක්) උසට නැඟී සිටින, පුරාණ කොමාජීන් රාජධානියේ (Kingdom of Commagene) රහස් තවමත් සඟවාගෙන සිටින මේ කන්දේ ආශ්චර්යමත් කතාවයි!

මොකක්ද මේ නෙම්රුට් කන්දේ කතාව?
නෙම්රුට් කන්ද කියන්නේ සාමාන්‍ය කඳු මුදුනක් නෙවෙයි. මේක ක්‍රි.පූ. 1 වැනි සියවසේදී ඇන්ටියෝකස් I තියෝස් රජු විසින් තමන්ගේ රාජකීය සොහොන්-පූජනීයස්ථානය (Hierothesion) ලෙස ඉදිකරන ලද විශිෂ්ට ස්මාරකයකි. රජු විශ්වාස කළේ තමන් මරණයෙන් පසු දෙවිවරුන් අතරට එක්වන බවයි. ඒ නිසා, මේ දෙවියන්ගේ නිවස එතුමා විසින් දෙවිවරුන්ට සමීපවම කඳු මුදුනේම හදන්න නියම කළා. මෙම ස්ථානය 1987 දී යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කරන ලදී.

බිම වැටුණු යෝධ ගල් හිස්වල රහස
නෙම්රුට් කන්දේ ප්‍රධානතම ආකර්ෂණය තමයි එහි තිබෙන යෝධ, හිඳගෙන සිටින පිළිම පෙළ.

දැවැන්ත ප්‍රමාණය: මේ සෑම පිළිමයක්ම මීටර් 8–10ක් (අඩි 26–33ක්) පමණ උසයි! ඒ කියන්නේ තුන්මහල් ගොඩනැගිල්ලක තරම් විශාලයි.

සංකලන දෙවිවරු: මේවා ඇන්ටියෝකස් රජු තමන්ගේ දිව්‍ය ඥාතීන් ලෙස සැලකූ ග්‍රීක, පර්සියානු සහ ආර්මේනියානු දෙවිවරුන්ගේ සංකලන රූප (Syncretic Deities) වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස:

සියුස්-ඔරොමාස්ඩිස් (Zeus-Oromasdes)

ඇපලෝ-මිත්‍රාස්-හෙලියෝස්-හර්මිස් (Apollo-Mithras-Helios-Hermes)

හර්කියුලීස්-ආර්ටැග්නස්-ඒරිස් (Heracles-Artagnes-Ares)

තවද, කොමාජීනයේ දේවතාවිය (Commagene-Tyche) සහ රජු වන ඇන්ටියෝකස් ගේම පිළිමයත් මෙහි තිබෙනවා.

වර්තමාන දසුන: කාලයත්, ස්වභාවික විපත්, විශේෂයෙන්ම භූමිකම්පා නිසාත්, මේ දැවැන්ත ප්‍රතිමා සියල්ලම ඒවායේ සිරුරු වලින් ගැලවී බිමට වැටී තිබෙනවා. අද වන විට කඳු මුදුන පුරා විසිරී ඇති මේ විශාල ගල් හිස්වල දර්ශනය, විශේෂයෙන්ම හිරු උදාවේදී සහ හිරු බැස යන විට අද්භූත හා මනරම් අලංකාරයක් නිර්මාණය කරනවා.

නැගෙනහිර සහ බටහිර බැඳීම
නෙම්රුට් කන්දේ මේ ස්මාරකය හුදෙක් ගල් ගොඩක් නෙවෙයි; එය පුරාණ ලෝකයේ නැගෙනහිර (පර්සියානු) සහ බටහිර (ග්‍රීක) සංස්කෘතීන් එක් වූ සන්ධිස්ථානයක්.

මිශ්‍ර උරුමය: ඇන්ටියෝකස් රජු තමන්ගේ පියාගේ පැත්තෙන් පර්සියානු අචමේනියානු (Achaemenid) රජ පෙළපතින්ද, මවගේ පැත්තෙන් ග්‍රීක ඇලෙක්සැන්ඩර් අධිරාජයාගේ (Seleucid) පෙළපතින්ද පැවත එන බව ප්‍රකාශ කළා.

සෙල්-පුවරු: නැගෙනහිර සහ බටහිර වේදිකා වල තිබූ සෙල්-පුවරු (Relief Stelae) පේළි වලින් රජුගේ ග්‍රීක සහ පර්සියානු මුතුන් මිත්තන්ගේ රූප කැටයම් කර තිබුණා.

සූර්ය දර්ශනය: නැගෙනහිර වේදිකාව හිරු උදාවටත්, බටහිර වේදිකාව හිරු බැසීමටත් මුහුණලා නිර්මාණය කර තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙය ජ්‍යොතිෂමය හා ආගමික උත්සව සඳහා විශේෂයෙන් සකස් කළ ස්ථානයක් බවයි. බටහිර වේදිකාවේ තිබී හමු වූ සිංහයෙකුගේ ජ්‍යොතිෂ සටහන (Lion Horoscope) සහිත ගල් පුවරුව පුරාණ ලෝකයේ තිබී හමුවූ පැරණිම ජ්‍යොතිෂ කැටයම්වලින් එකක් ලෙස සැලකෙනවා.

නොවිසඳුණු අභිරහස: පස් කන්ද (Tumulus)
කඳු මුදුන කපා කොටා කෘත්‍රිමව නිර්මාණය කළ මේ පූජනීය භූමියේ මැද අඩි 50ක් (මීටර් 50ක්) පමණ උසට කැඩුණු ගල් වලින් යුත් විශාල කේතුකාකාර පස් කන්දක් ගොඩනැඟුවා. රජුගේ සැබෑ සොහොන් ගැබ මේ ගල් කන්ද යට කොහේ හෝ සැඟවී ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙනවා. නමුත් වසර 140කට වැඩි කාලයක් තිස්සේ තෙරේසා ගොවෙල් (Theresa Goell) වැනි පුරාවිද්‍යාඥයන් ඇතුළු බොහෝ දෙනෙක් මෙහි පර්යේෂණ කළත්, රජුගේ සොහොන් ගැබ තවම සොයා ගැනීමට හැකිවෙලා නැහැ.

අවසාන වචනය
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ අමතක වී තිබූ මෙම ස්ථානය, 1881 දී ජර්මානු ඉංජිනේරුවෙකු විසින් නැවත සොයා ගන්නා ලදී. මෙම අතිවිශාල නිර්මාණය පුරාණ කොමාජීන් ශිෂ්ටාචාරයේ අනන්‍ය සාක්ෂියක් වන අතර, අදටත්, නෙම්රුට් කන්දේ ඉර උදා වන හෝ බසින දසුන බලන්න ලෝකයේ විවිධ තැන්වලින් සංචාරකයින් විශාල පිරිසක් එනවා. මේක ඇත්තටම ඉතිහාසය, මිථ්‍යාව සහ සොබාදහමේ අසිරිය එකට එකතු වන අමතක නොවන අත්දැකීමක්!

තවත් මේ වගේ විශ්මිත ඉතිහාස කතා ගැන දැනගන්න අපේ පිටුවට Like කරලා තියාගන්න!

#mountnemrut #turkeyhistory #antiochusi #commagene #unesco #colossalstatues #ancientmystery #throneofthegods #archaeology #hellenistic

මූලාශ්‍ර (Sources/Websites):

UNESCO World Heritage Centre

Wikipedia (Mount Nemrut, Antiochus I of Commagene)

Ancient Origins

World History Encyclopedia

Turkish Archaeological New

ආයුධ අතහැර කැමරාවට මුහුණ දුන් අවසන් සාමුරායිවරු: 1864 ජපානයට එබී බැලීමක්! ⚔️📸

මේක හුදෙක් පින්තූරයක් නෙවෙයි! මේ ඇල්බමන් ප්‍රින්ට් (Albumen Print) ඡායාරූපය කියන්නේ කඩුවලින් නීති පැනවූ යුගයක් අවසන් වී, විද්‍යාවෙන් ලෝකය දිනන අලුත් යුගයක උදාව සටහන් කළ, වසර 160කට වඩා පැරණි දෘශ්‍ය වාර්තාවක්. මේක හරියට කාල යන්ත්‍රයක නැගලා 1864 ජපානයේ අතිශය භයානක සංක්‍රාන්ති සමයකට ගිය වගේ හැඟීමක්.

ඔබ මේ දකින්නේ සාමාන්‍ය සිසුන් පිරිසක් නෙවෙයි. මේ ඉන්නේ සාම්ප්‍රදායික සාමුරායි පන්තියට අයත්, නමුත් බටහිර දැනුම සොයා නාගසාකි නගරයට පැමිණි තරුණ විද්වතුන් කණ්ඩායමක්. ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික කිමෝනෝ ඇඳුම, හිසෙහි ඇති චොන්මාගේ (Chonmage) නම් වූ සාමුරායි පන්නයේ හිසකෙස් විලාසිතාව සහ අතේ ඇති කඩු දෙස බලන්න. මේවා ටොකුගාවා (Tokugawa) ෂෝගුනේට් යුගයේ ගෞරවනීය සලකුණුයි. නමුත්, ඔවුන්ගේ මුහුණුවල ඇති දේදුනු ගැඹුර සහ ඔවුන්ගේ ඉරියව්, ඉතිහාසයේ සැඟවුණු විශාල කතාවක් අපට කියනවා.

කැළඹිලි සහිත 'බකුමට්සු' යුගයේ සත්‍යය
මෙම ඡායාරූපය ගන්නා ලද 1864 වසර කියන්නේ ජපානයේ ඉතිහාසයේ ඉතාමත් කැළඹිලි සහිත කාලයක්. එය හැඳින්වෙන්නේ බකුමට්සු (Bakumatsu) යුගය ලෙසයි (1853-1868). වසර 250කට වැඩි කාලයක් ජපානය පාලනය කළ ෂෝගුනේට් පාලනය බිඳ වැටෙන්නට ඔන්න මෙන්න කියා තිබූ මොහොතයි ඒ.

වසර ගණනාවක් ලෝකයෙන් වෙන් වී සිටි සකොකු (Sakoku - වසා දැමූ දොරටු) ප්‍රතිපත්තිය හදිසියේම බිඳී ගිය පසු, ජපානයට තේරුම් ගියා ඔවුන්ගේ කඩු සහ දුනු ඉදිරියේ බටහිර කෲසර් යුද නැව් සහ කාලතුවක්කු කිසිසේත් සම කළ නොහැකි බව. ඒ නිසා මුළු රටම භේද භින්න වුණා:

“ජෝයි!”: බටහිර මර්දනය කරන්නට සටන් කළ සාම්ප්‍රදායිකවාදීන්.

“ෆුකොකු කියෝහේ”: බටහිර විද්‍යාව සහ යුද තාක්ෂණය ඉගෙනගෙන රට ශක්තිමත් කළ යුතු බව විශ්වාස කළ ප්‍රතිසංස්කරණවාදීන්.

මෙම ඡායාරූපයේ සිටින තරුණයින් අයත් වන්නේ දෙවන කණ්ඩායමටයි. ඔවුන්ගේ ඩයිමියෝවරුන් (Daimyo - වැඩවසම් ස්වාමිවරුන්) තම වසම් වල අනාගතය වෙනුවෙන් ඔවුන්ව නාගසාකි වැනි නගරවලට යවනු ලැබුවේ බටහිර රහස් ඉගෙන ගැනීමටයි. ඔවුන් සාම්ප්‍රදායිකව කඩුවෙන් සේවය කළ සාමුරායිවරුන් වුවද, දැන් ඔවුන් විද්‍යාවෙන් සේවය කරන විප්ලවීය උගත් සාමුරායිවරුන් බවට පත් වී සිටියා.

නාගසාකි: බටහිර දැනුමේ කේන්ද්‍රස්ථානය
නාගසාකි නගරය මේ මුළු කතාවේම කේන්ද්‍රස්ථානයයි. සකොකු යුගයේදී පවා නෙදර්ලන්තයේ (හොලන්තයේ) වෙළඳුන්ට සහ විද්‍යාඥයින්ට සීමිතව හෝ ඇතුළු වීමට ඉඩ දුන් ජපානයේ එකම නගරය එය විය. මේ නිසා නාගසාකි බටහිර දැනුම හුවමාරු වන රන්ගකු (Rangaku - ලන්දේසි/බටහිර අධ්‍යයන) කේන්ද්‍රස්ථානය බවට පත් විය.

මෙම සාමුරායි ශිෂ්‍යයන් පැමිණියේ කඩු හරඹ පුහුණු වීමට නොවේ. ඔවුන් ඉගෙන ගත්තේ:

රසායන විද්‍යාව (Chemistry): නව යුධ උපකරණ සහ ඖෂධ නිෂ්පාදනය සඳහා.

නැව් තැනීම සහ යාන්ත්‍ර විද්‍යාව (Naval Science and Mechanics): බටහිර යුද නැව්වලට මුහුණ දීමට.

ඡායාරූපකරණය (Photography): මෙය ඉතා සංකීර්ණ විද්‍යාත්මක සොයාගැනීමක් ලෙස සැලකූ නිසා, එය රසායනික හා භෞතික විද්‍යාත්මක කුසලතාවක් ලෙස ඉගැන්වීය.

උඑනෝ හිකෝමා: ජපන් ඡායාරූපකරණයේ පුරෝගාමියා
මේ උතුම් මොහොත වාර්තා කළේ ජපානයේ ඡායාරූපකරණයේ පියා ලෙස සැලකෙන උඑනෝ හිකෝමා (1838–1904) විසිනි.

විද්‍යාඥයෙකු වීම: හිකෝමා මුලින්ම පුහුණු වූයේ සාම්ප්‍රදායික අධ්‍යාපනයක් යටතේ නොව, රසායන විද්‍යාව යටතේයි. ඔහු රසායන විද්‍යාව හැදෑරුවේ නාගසාකි වෙත පැමිණි ලන්දේසි නාවික වෛද්‍ය නිලධාරියෙකු වූ ජොහාන්ස් එල්. සී. පොම්පේ වෑන් මීර්ඩර්වෝර්ට් යටතේය.

පළමු චිත්‍රාගාරය: ඔහු 1860 දශකයේ මුල් භාගයේදී නාගසාකි හි ජපානයේ පළමු වාණිජ ඡායාරූප චිත්‍රාගාරය විවෘත කළේය.

දෙවර්ගයේම නායකයින්ගේ ඡායාරූප ශිල්පියා: හිකෝමාගේ චිත්‍රාගාරය එකල අතිශය ජනප්‍රිය විය. නව යුගයක් බිහි කළ විප්ලවකාරී නායකයින් වන සකාමොටෝ රියෝමා සහ කට්සු කයිෂු වැනි ඓතිහාසික චරිත පවා ඡායාරූප ගැනීමට පැමිණියේ හිකෝමාගේ චිත්‍රාගාරයටයි. මෙම ඡායාරූපය එම විප්ලවයේ දෘශ්‍ය සාක්ෂියක්.

ඡායාරූපයේ සැඟවුණු අනාගතය
මෙම ඡායාරූපය දෙස විමසිල්ලෙන් බැලීමේදී එහි ඇති ද්විත්වභාවය පැහැදිලියි:

සාම්ප්‍රදායික කඩුව: ඔවුන් සියල්ලන්ම සාම්ප්‍රදායික යුධ ඇඳුම්වලින් සැරසී සිටියත්, ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකුට කඩු ආධාරකයක් පමණක් වී ඇත. සාමුරායි පන්තියට කඩුව වැදගත් වූවාට, මෙම තරුණයින්ගේ නාභිගතවීම තිබුණේ ඉදිරියට ගෙන යා යුතු බටහිර පොත්පත් වලයි.

බටහිර ඉරියව්ව: ඔවුන් වාඩි වී සිටින ආකාරය සහ කණ්ඩායමක් ලෙස පොත්පත් සහ කඩදාසි පරීක්ෂා කරන ආකාරය බටහිර අධ්‍යාපන ක්‍රමයක ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරනවා. ඔවුන් තම සිරුරෙන් කියා සිටින්නේ 'අපි සාමුරායි, නමුත් අපි නූතනත්වය වැළඳගන්නවා' යන පණිවිඩයයි.

සාමුරායිවරුන්ගේ අවසානය
මෙම ඡායාරූපය මෙතරම් චිත්තාකර්ෂණීය වන්නේ එය යුගයක අවසානය සටහන් කරන නිසයි. මේ තරුණයන් අධ්‍යාපනය ලබමින් සිටියදී, ඔවුන් නොදැන සිටියත්, ඔවුන්ගේ සාමුරායි පන්තියේ අවසානය ආසන්න වී තිබුණා.

1868 දී ෂෝගුනේට් පාලනය බිඳ වැටී මෙයිජි ප්‍රතිස්ථාපනය ඇති විය.

නව මෙයිජි රජය සාමුරායි පන්තියේ සියලු වරප්‍රසාද අහෝසි කළා. කඩු පැළඳීම තහනම් කළා.

මේ නිසා, මේ ඡායාරූපයේ සිටින බොහෝ දෙනෙකුට සිදුවූයේ කඩුව පසෙකින් තබා නවීන යුගයේ දේශපාලකයින්, යුධ නිලධාරීන්, හෝ විද්‍යාඥයින් ලෙස සිය වෘත්තීන් වෙනස් කර ගැනීමටයි. ඔවුන් බටහිර දැනුම ඉගෙන ගත්තේ තම පන්තිය රැක ගැනීමට වුවත්, අවසානයේ එම දැනුමම ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික අනන්‍යතාවය අවසන් කරන්නට හේතු වූ බව ඉතිහාසඥයන් පවසනවා.

මේ කුඩා, පැරණි ඡායාරූපය තුළ ඇත්තේ සාම්ප්‍රදායික ගෞරවය සහ නූතන විද්‍යාත්මක කුතුහලය එකට මුහුණට මුහුණ හමු වූ ආකාරය පෙන්වන බලවත් සංකේතයකි. ඔවුන් කැමරාවට මුහුණ දුන්නේ අවසන් සාමුරායිවරු ලෙසින්; ඉන්පසු ඔවුන් ලෝකය වෙනස් කළා.

තවත් මේ වගේ දේවල් ගැන දැනගන්න අපේ පිටුවට like කරලා තියාගන්න.

#samuraischolars #uenohikoma #nagasaki1864 #bakumatsu #meijirestoration #japanhistory #photographyhistory #hiddenhistory #samurailife #asianhistory

මූලාශ්‍ර (Sources/Websites):

Ueno Hikoma - Wikipedia

Nagasaki University's Proud Characteristics

Wikimedia Commons

Art Platform Japan

Alamy Stock Photos

Eranga Gunawardane ©