කාලිංග මාඝ ආක්‍රමණය සහ පොළොන්නරු රාජධානියේ බිඳවැටීම

වංශකථා සම්ප්‍රදායත් වර්තමාන විද්වත් විග්‍රහයත් සංසන්දනාත්මකව

හැඳින්වීම

ක්‍රි.ව. 1215 වසරේදී සිදු වූ කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණය, ලක් ඉතිහාසයේ වඩාත්ම විනාශකාරී අවස්ථාවක් ලෙස මහාවංශය (චූලවංශය ඇතුළුව) හා පාලි/සිංහල වංශකථා සම්ප්‍රදායේ සඳහන් වේ. මෙම ආක්‍රමණය පොළොන්නරු රාජධානියේ අවසානය සනිටුහන් කළ අතර, රාජ්‍ය අගනුවර පොළොන්නරුවේ සිට දඹදෙණියට මාරු කිරීමට හේතු විය. එහෙත් වංශකථා විස්තර, දැඩි ආගමික දෘෂ්ටිකෝණයකින් ලියැවුණු ග්‍රන්ථයක සාහිත්‍යමය අර්ථකථනයන් බැවින්, වර්තමාන විද්වත් පර්යේෂණ මගින් ඇතැම් කරුණු නැවත සලකා බැලේ.

පසුබිම — දිගුකාලීන දුර්වලතා

ක්‍රි.ව. 1186 පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජතුමාගේ මරණයෙන් අනතුරුව, පොළොන්නරු රාජසිංහාසනය කාලිංග වංශයට හිමි විය. එතුමාගේ කාලිංග බිසවගේ සොහොයුරා වූ නිශ්ශංකමල්ල රජු 1196 වසරේ මිය යාමෙන් පසුව, පොළොන්නරුව දුර්වල පාලකයන් ගණනාවක් යටතේ අස්ථාවර වූ බව Britannica විශ්වකෝෂය සඳහන් කරයි. දකුණු ඉන්දීය රාජකීය පවුල් සමඟ විවාහ බැඳීම් තුළින් කාලිංග සහ පාණ්ඩ්‍ය කණ්ඩායම් බලයට පත් වූ අතර, මෙම කණ්ඩායම් අතර අභ්‍යන්තර ගැටුම් සුලභ වූහ.
මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි, පොළොන්නරු රාජධානියේ අවසාන අවධියේ රජවරුන්ගේ ආධිපත්‍ය කාලය මාස හෝ දින කිහිපයකට පවා සීමා විය. ධර්මාශෝක රජුගේ පාලනය දින 17කට සීමා වූ අතර, සහස්සමල්ල රජු පාලනය කළේ එක් දිනයක් පමණි. රජවරුන් පත් කිරීමේ බලය සේනාධිනායකයන් අතට පත් වූ අතර, ලිලාවතී බිසව චමුනක්ක නම් සේනාපතිවරයෙකු විසින් දෙවන වරටත්, පසුව පරාක්‍රම නම් සේනාපතිවරයෙකු විසින් තුන්වන වරටත් සිංහාසනගත කරන ලද බව මහාවංශය සඳහන් කරයි.

ආක්‍රමණය — වංශකථා සම්ප්‍රදාය

මාඝ ආක්‍රමණය සිදු වූයේ පාණ්ඩි රටින් පැමිණි පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍ය රජු, තෙවන වරට සිංහාසනාරූඪ වීමෙන් මාස හතක් ඇතුළත ලිලාවතී බිසව ඉවත් කර පොළොන්නරු සිංහාසනය අත්පත් කරගෙන සිටි කාලයේදීය. මහාවංශයට අනුව, මෙම ආක්‍රමණය ලංකාවේ ජනතාව සිදු කළ මහත් පාපයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස විස්තර කෙරේ. රත්නාවලී වැනි විශාල විහාරස්ථාන කඩා බිඳ දමන ලද අතර, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධාතූන් රැසක් අතුරුදහන් කරන ලද බව සඳහන් වේ. සෙන, ගුත්තික සහ එළාර වැනි ආක්‍රමණිකයන් ධර්මිෂ්ඨ පාලකයන් ලෙස මහාවංශයේ නිරූපණය වුවත්, කාලිංග මාඝ පමණක් "අධර්මිෂ්ඨ රජු" ලෙස වෙනස්ව නිරූපණය කර ඇත.
මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි, මාඝගේ "යක්ෂයන්" බෞද්ධ භූමි බලහත්කාරයෙන් අත්පත් කරගෙන, පොදු ජනතාව වධහිංසාවට ලක් කර, ධනවත් ජනතාවගේ අත් පා කපා දේපළ පැහැරගත් බව සඳහන් වේ. පොළොන්නරුවේ අවසන් රජු වූ පරාක්‍රම පාණ්ඩ්‍යයන් මාඝ විසින් අල්ලාගෙන ඇස් ඉවත් කර දේපළ පැහැරගත් බවත් සඳහන් වේ. මාඝ රජු වසර 21ක් (1236 වන තෙක්) පොළොන්නරුව පාලනය කළ බව චූලවංශයේ සඳහන් වේ.

වර්තමාන විද්වත් විග්‍රහය

Britannica විශ්වකෝෂය අනුව, මාඝගේ ආක්‍රමණය සිදු වූයේ ක්‍රි.ව. 1214 වසරේ බවත් (1215 නොව), එය දකුණු ඉන්දීය කුලී හේවායන් දහස් ගණනක සහාය ඇතිව සිදු වූ බවත් සඳහන් වේ. මාඝගේ පාලනය 1255 වසර දක්වා දිගටම පැවති "භයංකර පාලනයක්" ලෙස විස්තර කෙරේ.
මාඝගේ සම්භවය පිළිබඳව විද්වත් මතභේදයක් පවතී. පැරණි ඉතිහාසඥයෝ ඔහුගේ මූලාරම්භය කාලිංග කලාපයේ (වර්තමාන ඔඩිශා/ආන්ද්‍රා ප්‍රදේශය) ලෙස තැබූහ. එහෙත් මහාචාර්ය එස්. පරණවිතාන මහතාගේ පර්යේෂණ ඇතුළු නවීන විද්වත් අධ්‍යයන, මෙම කුලය තායිලන්තයේ සිංගෝරා නගරය සමඟ අනන්‍ය කරන ලද සිංහපුර නගරයෙන් පැවත එන, ශ්‍රීවිජය අධිරාජ්‍යය (මැලේ අර්ධද්වීපය/ඉන්දුනීසියාව) සමඟ මාඝගේ පෙළපත සම්බන්ධ කරයි.
එසේම, මාඝ ලංකාවට පැමිණියේ කරෙයිනගර් වරායෙන් සොල්දාදුවන් 24,000ක ප්‍රමාණයක් සහිතව බව ද්විතීයික මූලාශ්‍ර සඳහන් කරයි. ඔහුගේ අවසන් ඉරණම චූලවංශයෙන්වත් පැහැදිලි නොවන අතර, එය ඉතිහාසඥයන් අතර තවමත් අවිනිශ්චිත කරුණකි.

පොළොන්නරු බිඳවැටීමේ බලපෑම

කාලිංග මාඝගේ ආක්‍රමණය, රාජරට හයිඩ්‍රොලික් ශිෂ්ටාචාරයේ අවසාන බිඳවැටීම සනිටුහන් කළ බව AmazingLanka මූලාශ්‍රය සඳහන් කරයි. පොළොන්නරු පූජකයන් ශුද්ධ දළදා වහන්සේ හා පාත්‍රාවශේෂය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කොත්තුමල කන්දේ භූගත කළ බව සඳහන් වේ.

වසර 21ක් අනතුරුව, ක්‍රි.ව. 1236 වන විට, දෙවන පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් මාඝ හා ජයබාහු පොළොන්නරුවෙන් පලවා හරින ලදී. සම්ප්‍රදායට අනුව, පලා යද්දී ඔවුහු නගරයේ බටහිර දොරටුව නැගෙනහිර දොරටුව ලෙස වරදවා වටහාගෙන, කලාවැව අවට සිංහල හමුදා විසින් අල්ලා ගන්නා ලදහ. විජයබාහු තෙවන රජු බුද්ධ ශාසනය දඹදෙණියේ නැවත ස්ථාපිත කළේය.

යාපනය රාජධානිය සමඟ සම්බන්ධතාවය

මාඝ 1236න් පසු යාපනයට ඉවත් වී 1255 දක්වා එහි පාලනය කළ බව බොහෝ මූලාශ්‍රවල සඳහන් වේ. මාඝ යාපනය රාජධානියේ ආරම්භකයා දැයි විද්වතුන් අතර මතභේදයක් පවතී — චූලවංශය මාඝ සහ 1262 දී ස්ථාපිත ආර්යචක්‍රවර්ති පෙළපත අතර පැහැදිලි වෙනසක් තබයි.

---------
මෙම ලිපියේ මූලික සන්දර්භය මහාවංශය/චූලවංශය නම් වූ පාලි වංශකථාවකි — ආගමික දෘෂ්ටිකෝණයෙන් සිදුවීම් අර්ථකථනය කරන ග්‍රන්ථයකි. එබැවින් "යක්ෂයන්", "මහත් පාපය" වැනි විස්තර සාහිත්‍යමය/ආගමික අර්ථකථනයන් ලෙස සැලකිය යුතු අතර, පුරාවිද්‍යාත්මකව තහවුරු කරගත් සත්‍යයන් ලෙස නොසැලකිය යුතුය. මාඝගේ නිශ්චිත සම්භවය, ආක්‍රමණයේ නිශ්චිත වර්ෂය (1214/1215), සහ ඔහුගේ අවසන් ඉරණම පිළිබඳව විද්වත් එකඟත්වයක් තවමත් නොපවතී.