ළමා මනසක පවතින මෙම සුවිශේෂී පිරිසිදු බව මූලිකවම කරුණු කිහිපයක් ඔස්සේ විග්රහ කළ හැකිය:
1. පූර්ව විනිශ්චයන් නොමැති වීම (Lack of Prejudices)
වැඩිහිටියන් වන අප සෑම දෙයක්ම දෙස බලන්නේ සමාජයෙන් උගත් දේ, අත්දැකීම් සහ විවිධ මතවාද හරහාය. නමුත් දරුවා ලෝකය දකින්නේ කිසිදු පෙරහනක් නොමැතිවය. ඔවුන්ට ජාතිය, කුලය, ආගම, පන්ති භේද හෝ දේශපාලන මතවාද වැදගත් නැත. ඔවුන්ට ඕනෑම අයෙකු සමඟ මිත්ර විය හැකිය. මෙම විවෘත මනස ඔවුන්ගේ පිරිසිදුකමේ ප්රධාන ලක්ෂණයයි.
2. අවංකභාවය සහ විනිවිදභාවය
දරුවෙකුගේ හැඟීම් සහ ප්රකාශන පවතින්නේ ඉතාම අවංක තලයකය. ඔවුන්ට සිතන දේ වසන් කිරීමේ අවශ්යතාවයක් නැත. ඔවුන් සතුටු නම් සිනාසෙයි, දුක නම් අඬයි. මෙම සිතන දේ සහ කරන දේ අතර ඇති සමපාත බව වැඩිහිටි සමාජයේ දුර්ලභ ගුණාංගයකි. ඔවුන්ගේ මනසට බොරුව, කපටිකම හෝ ද්වේෂය වැනි සංකීර්ණ සහ අඳුරු හැඟීම් තවමත් ඇතුළු වී නොමැත.
3. වර්තමානය තුළ ජීවත් වීම
ළමයින් අතීතය ගැන පසුතැවෙන්නේ නැත; අනාගතය ගැන බිය වන්නේද නැත. ඔවුන් ජීවත් වන්නේ මේ මොහොත තුළ පමණි. මෙම පූර්ණ අවධානය (Mindfulness) ඔවුන්ගේ මනසට ලැබෙන නිදහසකි. මනස අතීත හා අනාගත සිතුවිලි වලින් දූෂණය නොවී, වර්තමානය පමණක් භුක්ති විඳීම ඔවුන්ගේ මනසේ පිරිසිදුකම තවදුරටත් තහවුරු කරයි.
4. විස්මය (Sense of Wonder)
සෑම කුඩා දෙයක් දෙසම විස්මයෙන් බැලීමට ඔවුන්ට හැකියාව ඇත. වැස්සේ දුවන විට ලැබෙන සතුට, සමනලයෙකු දුටු විට දැනෙන කුතුහලය, වැලි ගොඩක් සමඟ සෙල්ලම් කරන විට දැනෙන තෘප්තිය—මෙය ලෝකය දෙස පිරිසිදු දෑසින් බැලීමකි. වැඩිහිටියන් ලෙස අපට අහිමි වූ දේවල් ඔවුන් තුළ නොනැසී පවතී.
5. දූෂණය වීම වැළැක්වීම
මනෝවිද්යාත්මකව දරුවාගේ මනස යනු සුදු කඩදාසියක් වැනිය. අප එහි ලියන දේ, අපි ඔවුන්ට පෙන්වන දේ සහ අපි ඔවුන්ට ලබා දෙන අත්දැකීම් මත ඔවුන්ගේ පෞරුෂය හැඩගැසේ. ඔවුන්ගේ මනසේ පිරිසිදු බව ආරක්ෂා කර ගැනීමට නම්:
ආතතියෙන් තොර පරිසරයක්: බිය සහ තර්ජනවලින් තොර නිදහස් පරිසරයක් සැපයීම.
ධනාත්මක ආදර්ශ: අපගේ ක්රියාවන් ඔවුන්ගේ මනසේ තැන්පත් වන බව සිහි තබා ගැනීම.
ගවේෂණයට ඉඩ දීම: ඔවුන්ගේ කුතුහලය පීඩනයට ලක් නොකර එය පෝෂණය කිරීම.
ළමා මනසක පවතින පිරිසිදු බව යනු දුබලකමක් නොව, අසීමිත හැකියාවන්ගෙන් පිරි ශක්තියකි. අපි වැඩිහිටියන් ලෙස උත්සාහ කළ යුත්තේ ඔවුන්ගේ එම පිරිසිදු බව නැති කර දැමීම නොව, ඒ පිරිසිදු මනසට ජීවිතයට අවශ්ය යහපත් සාරධර්ම සහ දැනුම පමණක් ඉතා සුපරික්ෂාකාරීව එක් කිරීමටය.
