අද කාලේ 'Zero Waste' කිව්වම බොහෝ දෙනෙක් හිතන්නේ මේක හරිම අමාරු, කරන්න බැරි වැඩක් කියලා. "කොහොමද අපි කිසිම කුණු ගොඩක් හදන්නේ නැතුව ජීවත් වෙන්නේ?" කියලා ඔබට හිතෙන්න පුළුවන්. හැබැයි ඇත්තටම මෙතැනදී වෙන්නේ මුළු ලෝකයම එක රැයකින් වෙනස් කරන එක නෙවෙයි, අපේ පුරුදු කිහිපයක් බුද්ධිමත්ව වෙනස් කරගන්නා එකයි.
මොකක්ද මේ Zero Waste කියන්නේ?
සරලවම කිව්වොත්, අපි පරිභෝජනය කරන දේවල් නැවත නැවතත් පරිසරයට මුදා නොහැර, ඒවා ප්රතිචක්රීකරණය හෝ නැවත භාවිතය හරහා චක්රයක පවත්වාගෙන යාමයි. මෙහි ප්රධාන අරමුණ වන්නේ ගොඩකිරීම් (Landfills) වලට යන කුණු ප්රමාණය අවම කිරීමයි.
අනුගමනය කළ හැකි 'R' පහේ රීතිය
Zero Waste ජීවිතයකට පිවිසෙන්න අපිට ප්රධාන පියවර 5ක් උදව් වෙනවා:
Refuse (ප්රතික්ෂේප කරන්න): ඔබට ඇත්තටම අවශ්ය නොවන දේවල් (උදා: ප්ලාස්ටික් බෑග්, ස්ට්රෝ, ප්රචාරක පත්රිකා) ප්රතික්ෂේප කරන්න.
Reduce (අඩු කරන්න): මිලදී ගන්නා දේවල් සීමා කරන්න. "මට මේක ඇත්තටම ඕනෙද?" කියලා දෙපාරක් හිතන්න.
Reuse (නැවත භාවිතය): ඉවත දමනවා වෙනුවට නැවත පාවිච්චි කළ හැකි දේවල් තෝරාගන්න. (වීදුරු බෝතල්, රෙදි බෑග්).
Recycle (ප්රතිචක්රීකරණය): ඉහත පියවර තුනටම අහුවෙන්නේ නැති දේවල් පමණක් නිසි ලෙස ප්රතිචක්රීකරණයට යොමු කරන්න.
Rot (දිරාපත් වීමට ඉඩ හරින්න): කෑම ඉතුරු සහ කාබනික ද්රව්යවලින් කොම්පෝස්ට් පොහොර සාදාගන්න.
පරණ පුරුද්ද නව Zero Waste පුරුද්ද කඩෙන් දෙන ප්ලාස්ටික් බෑග් ගැනීම රෙදි බෑගයක් රැගෙන යාම ප්ලාස්ටික් වතුර බෝතල් මිලදී ගැනීම නැවත පිරවිය හැකි බෝතලයක් ළඟ තබා ගැනීම ප්ලාස්ටික් බුරුසු භාවිතය උණ බම්බු (Bamboo) දත් බුරුසුවකට මාරු වීම කෑම ඉතුරු කුණු කූඩයට දැමීම කොම්පෝස්ට් බඳුනකට දැමීම ඇයි අපි මේක කරන්න ඕනේ?
මුදල් ඉතිරි වීම: අනවශ්ය දේ මිලදී නොගන්නා විට ඔබේ මුදල් ඉබේම ඉතිරි වේ.
සෞඛ්ය සම්පන්න බව: ප්ලාස්ටික් භාවිතය අඩුවීමෙන් ක්ෂුද්ර ප්ලාස්ටික් ශරීරගත වීම වැළකේ.
අනාගත පරපුර වෙනුවෙන්: අපි අද ඉතිරි කරන පරිසරය හෙට දවසේ දරුවන්ට දායාදයක් වේ.
මතක තබා ගන්න: අපට අවශ්ය වන්නේ පරිපූර්ණ ලෙස Zero Waste කරන එක් අයෙකු නොව, අසම්පූර්ණ ලෙස හෝ මෙය ක්රියාවට නංවන ලක්ෂ සංඛ්යාත මිනිසුන් පිරිසකි.
