1. ඇන්ටි කයිතීරා උපකරණය (Antikythera Mechanism) - ක්රි.පූ. 100 පමණ
මෙය ලොව ප්රථම "ඇනලොග් පරිගණකය" ලෙස හැඳින්වේ. ග්රීසියට ඔබ්බෙන් වූ මුහුදේ ගිලුණු නැවක තිබී හමු වූ මෙහි ලෝකඩ දැති රෝද (Gears) 30කට වඩා තිබී ඇත.
කාර්යය: ග්රහලෝකවල පිහිටීම, සූර්ය සහ චන්ද්රග්රහණ සිදුවන කාලය ඉතා නිවැරදිව ගණනය කිරීම.
විශේෂත්වය: මෙවැනි සංකීර්ණ දැති රෝද තාක්ෂණයක් නැවත ලොවට බිහි වූයේ මින් වසර 1500කට පමණ පසුවය.
2. බැග්ඩෑඩ් බැටරිය (Baghdad Battery) - ක්රි.පූ. 150 - ක්රි.ව. 220
ඉරාකයෙන් හමු වූ මැටි බඳුනක් තුළ තිබී තඹ සිලින්ඩරයක් සහ යකඩ කූරක් හමු විය.
භාවිතය: පර්යේෂකයන් විශ්වාස කරන්නේ ලෙමන් යුෂ වැනි අම්ලයක් යොදාගෙන මෙයින් විදුලිය නිපදවා ඇති බවයි.
කාර්යය: ස්වර්ණාභරණ රන් ආලේප කිරීම (Electroplating) සඳහා මෙය භාවිත කරන්නට ඇතැයි සැලකේ.
3. රෝම කොන්ක්රීට් (Roman Concrete) - ක්රි.ව. 25 පමණ
අද කාලයේ කොන්ක්රීට් වසර 50-100ක් යන විට දිරාපත් වුවත්, වසර 2000ක් පැරණි රෝම ගොඩනැගිලි සහ වරායවල් අදටත් ශක්තිමත්ව පවතී.
රහස: ඔවුන් ගිනිකඳු අළු (Volcanic ash) සහ මුහුදු ජලය මිශ්ර කර මෙය නිපදවා ඇත.
විශේෂත්වය: මුහුදු ජලය සමඟ ගැටීමේදී රෝම කොන්ක්රීට් කාලයත් සමඟ තවත් ශක්තිමත් වීම මෙහි ඇති පුදුමසහගත ලක්ෂණයයි.
4. චීන භූමිකම්පා මානය (Seismoscope) - ක්රි.ව. 132
චැං හෙං (Zhang Heng) නම් විද්යාඥයා විසින් මෙය නිපදවන ලදී.
ක්රියාවලිය: විශාල ලෝකඩ බඳුනක් වටා මකරුන් අට දෙනෙකු සිටින අතර, භූමිකම්පාවක් සිදුවන දිශාව අනුව අදාළ මකරාගේ කටේ ඇති ලෝකඩ බෝලයක් පහළ සිටින මැඩියෙකුගේ කටට වැටේ.
පුදුමය: කිලෝමීටර් සිය ගණනක් ඈතින් සිදුවන භූමිකම්පාවක දිශාව පවා මෙයින් හඳුනාගත හැකි විය.
5. දමස්කස් වානේ (Damascus Steel) - ක්රි.ව. 300 - 1700
මධ්යතන යුගයේ කඩු සෑදීම සඳහා යොදාගත් මෙම වානේ ලෝකයේ ශක්තිමත්ම සහ තියුණුම ලෝහය ලෙස සැලකේ.
විශේෂත්වය: මෙම වානේවලින් තැනූ කඩුවකින් ඉතා තුනී සේද රෙද්දක් පවා දෙකට කැපිය හැකි වූ බව පැවසේ.
තාක්ෂණය: මෙහි කාබන් නැනෝ ටියුබ් (Carbon Nanotubes) වැනි නැනෝ තාක්ෂණික ලක්ෂණ අඩංගු වූ බව නූතන පරීක්ෂණවලින් හෙළි වී ඇත.
ශ්රී ලංකාවේ ඉපැරණි තාක්ෂණය
ලංකාවේද ලොව මවිත කරන ඉපැරණි නවෝත්පාදන රැසක් පවතී:
බිසෝකොටුව: මහා පරාක්රමබාහු රජ සමයේ වැව්වල ජල පීඩනය පාලනය කිරීමට යොදාගත් අසමසම ඉංජිනේරු නිර්මාණයකි.
සීගිරි ජල තාක්ෂණය: පීඩනය භාවිත කරමින් උල්පත් මගින් ජලය ඉහළට යැවීමේ තාක්ෂණය.
වායු පිරියම් කළ යකඩ උදුන් (Samanalawewa Wind-powered furnaces): සුළං බලය භාවිත කරමින් යකඩ උණු කිරීමේ ලොව දියුණුම තාක්ෂණයක් බලංගොඩ ප්රදේශයෙන් හමු වී ඇත.
