5️⃣ ඔබේ ව්‍යාපාරයට මුදල් සොයාගන්නේ කොහොමද?

ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කරන්න හොඳ අදහසක් තිබුණා කියලා විතරක් ප්‍රමාණවත් නැහැ. ඒ අදහස ක්‍රියාත්මක කරන්න මුදල් නිවැරදිව කළමනාකරණය කරන්නත් දැනගෙන ඉන්න ඕන.

👉🏻ඇත්තටම ව්‍යාපාරයක සෑම ගනුදෙනුවක්ම සරලව බලනවා නම්,
* මුදල් කොපමණක් ඇතුළට එනවාද?
* මුදල් කොපමණක් පිටතට යනවාද?
* අවසානයේ ඉතිරි වෙන්නේ කොපමණද?
කියන ප්‍රශ්න තුනට සම්බන්ධයි. ඒ නිසා ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කරන කෙනෙක් මුල සිටම තමන්ගේ මුදල් ගලායාම (Cash Flow) ගැන හොඳ අවබෝධයක් තබාගැනීම ඉතා වැදගත්.

🏦 පළමු දවසේම වෙනම Business Account එකක් හදාගන්න
* කුඩා ව්‍යාපාරයක් පටන් ගන්නකොට බොහෝ දෙනෙක් කරන සාමාන්‍ය වැරැද්දක් තමයි පෞද්ගලික මුදල් සහ ව්‍යාපාරයේ මුදල් එකට මිශ්‍ර කිරීම.
උදාහරණයක් විදිහට,
👉🏻 ව්‍යාපාරයේ වියදම් තමන්ගේ පෞද්ගලික බැංකු ගිණුමෙන් ගෙවනවා. ගනුදෙනුකරුවන්ගෙන් ලැබෙන මුදල් තමන්ගේ පෞද්ගලික ගිණුමට ගන්නවා. ව්‍යාපාරික සහ පෞද්ගලික වියදම් දෙකම එකම ගිණුමේ තියෙනවා. මුලදී මේක ලොකු ප්‍රශ්නයක් වගේ නොපෙනෙන්න පුළුවන්. නමුත් ව්‍යාපාරය වර්ධනය වෙද්දී ගිණුම් හදන්න, බදු කටයුතු කරන්න සහ සැබෑ ලාභය හඳුනාගන්න මේක ලොකු ගැටලුවක් වෙන්න පුළුවන්.

👉🏻 ඒ නිසා හැකි නම් ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන දවසේ සිටම වෙනම Business Bank Account එකක් පවත්වාගෙන යන්න. එවිට ව්‍යාපාරයට ලැබෙන මුදල් සහ ව්‍යාපාරයෙන් කරන ගෙවීම් පැහැදිලිව සටහන් කරගන්න පුළුවන්. ඔබේ Cash Flow එක දන්නේ නැත්නම්, ව්‍යාපාරය ඇත්තටම කොහොමද යන්නේ කියලා දැනගන්නත් අමාරුයි.

💵 ව්‍යාපාරයට මුදල් සොයාගන්න ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකක්
* ව්‍යාපාරයකට අවශ්‍ය මුදල් සොයාගන්න විවිධ ක්‍රම තිබුණත්, ප්‍රධාන වශයෙන් ඒවා දෙකකට බෙදන්න පුළුවන්.

1️⃣ Equity Financing – ව්‍යාපාරයේ කොටසක් ලබාදී මුදල් ලබාගැනීම

👉🏻 මෙහිදී කෙනෙකු ඔබේ ව්‍යාපාරයට මුදල් ආයෝජනය කරනවා. ඒ වෙනුවෙන් ඔහුට හෝ ඇයට ව්‍යාපාරයේ කොටසක් හිමි වෙනවා. මෙහි වාසිය තමයි සාමාන්‍යයෙන් ණයක් වගේ මාසික වාරික ගෙවීමක් නැති වීම. නමුත් ඒ වෙනුවට ඔබේ ව්‍යාපාරයේ හිමිකාරිත්වයේ කොටසක් වෙනත් කෙනෙකුට ලබාදෙන්න වෙනවා. ඒ නිසා අනාගත ලාභයෙන් කොටසක් බෙදාගැනීමටත්, සමහර තීරණ ගැනීමේදී ආයෝජකයාගේ අදහස සැලකිල්ලට ගැනීමටත් සිදුවිය හැකියි.

2️⃣ Debt Financing – ණයක් ලබාගැනීම

👉🏻 මෙහිදී බැංකුවකින් හෝ වෙනත් මූල්‍ය ආයතනයකින් මුදල් ණයට ලබාගන්නවා. ඉන්පසු එකඟ වූ කාලය තුළ පොලියත් සමඟ එම මුදල ආපසු ගෙවිය යුතුයි. මෙහි විශේෂ වාසියක් තමයි ව්‍යාපාරයේ හිමිකාරිත්වය ඔබටම තබාගන්න පුළුවන් වීම. නමුත් ණය වාරික නියමිත වේලාවට ගෙවීම ඔබේ වගකීමයි. ගෙවීම් නිසි ලෙස කරගන්න බැරි වුණොත්, විශේෂයෙන් වත්කම් ඇපයට තබාගෙන ලබාගත් ණයක් නම්, ඔබට සැලකිය යුතු මූල්‍ය අවදානමක් ඇති විය හැකියි.

🤝 බැංකු ණයක් විතරක් නෙවෙයි
👉🏻 ව්‍යාපාරයකට මුදල් සොයාගන්න බැංකුව එකම මාර්ගය නෙවෙයි. ඔබට,
* පවුලේ සාමාජිකයන්
* මිතුරන්
* ව්‍යාපාරික හවුල්කරුවන්
* පෞද්ගලික ආයෝජකයන්
* මූල්‍ය ආයතන
* රජයේ ව්‍යාපාර සංවර්ධන වැඩසටහන්
* කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර සඳහා ඇති ණය සහ ආධාර වැඩසටහන්
වැනි විකල්ප ගැනත් සොයා බලන්න පුළුවන්. ඔබ ජීවත් වන ප්‍රදේශයේ සහ රටේ කුඩා ව්‍යාපාර සඳහා ලබාදෙන ණය, ආධාර සහ ව්‍යාපාර සංවර්ධන වැඩසටහන් ගැනත් සොයා බලන්න.

🏦 “මට ණයක් ඕන” කියනවාට වඩා...
👉🏻 බැංකුවකින් ව්‍යාපාර ණයක් ඉල්ලන විට Business Plan එක සහ Financial Records ඉතා වැදගත් වෙනවා. ඒ නිසා,

> “මට රුපියල් ලක්ෂ 10ක ණයක් ඕන.”

කියනවාට වඩා,

> “රුපියල් ලක්ෂ 10ක් වටිනා උපකරණයක් මිලදීගෙන, එමඟින් මගේ නිෂ්පාදනය වැඩි කරලා මාසික ආදායම මෙතරම් වැඩි කරගන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා.”
කියලා පැහැදිලිව පෙන්වන්න පුළුවන් නම් එය වඩාත් ශක්තිමත් ව්‍යාපාරික යෝජනාවක්.

👉🏻 ඒ නිසා ඔබට අවශ්‍ය මුදල ඇයි අවශ්‍ය? කොහෙටද යොදවන්නේ? එයින් ආදායම වැඩි කරන්නේ කොහොමද? කියන ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු කලින්ම සූදානම් කරගන්න.

📊 Bookkeeper සහ Accountant — දෙන්නාගේ වෙනස මොකක්ද?

👉🏻 ව්‍යාපාරයක් පටන්ගත් පසු ඔබට හොඳම මිතුරන් දෙදෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. ඒ තමයි Bookkeeper සහ Accountant.

📒 Bookkeeper
👉🏻 ව්‍යාපාරයේ දෛනික ගිණුම් සහ වාර්තා නිවැරදිව පවත්වාගෙන යාමට උපකාර කරනවා. උදාහරණයක් විදිහට,
* විකුණුම්
* වියදම්
* බැංකු ගනුදෙනු
* මුදල් ගෙවීම්
* ගබඩා තොග
* ලැබිය යුතු මුදල්
* ගෙවිය යුතු මුදල්
වගේ දේ නිවැරදිව සටහන් කරනවා.

🧾 Accountant
👉🏻 ව්‍යාපාරයේ මූල්‍ය තොරතුරු විශ්ලේෂණය කිරීමට, මූල්‍ය වාර්තා සකස් කිරීමට සහ බදු සම්බන්ධ කටයුතු සඳහා උපදෙස් ලබාදීමට උපකාර කරනවා.

* දෙදෙනාගේම කාර්යභාරය වෙනස් වුණත්, ව්‍යාපාරයේ මුදල් නිවැරදිව කළමනාකරණය කිරීමට දෙදෙනාගේම සහය වටිනා වෙන්න පුළුවන්.

📈 ගිණුම් තියාගන්නේ බදු ගෙවීමට විතරක් නෙවෙයි

👉🏻 හොඳ ගිණුම් වාර්තා තිබුණොත් ඔබට ව්‍යාපාරය ගැන වැදගත් තීරණ ගන්න පුළුවන්. උදාහරණයක් විදිහට,
* මොන භාණ්ඩයෙන්ද වැඩිම ලාභයක් ලැබෙන්නේ?
* මගේ වියදම් වැඩි වෙන්නේ කොහෙද?
* විකුණුම් වැඩි වුණත් Cash එක අඩු වෙන්නේ ඇයි?
* මගේ ලාභය ඇත්තටම කොපමණද?
* වියදම් අඩු කරන්න පුළුවන් කොහොමද?
වගේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු සොයාගන්න ගිණුම් වාර්තා උපකාරී වෙනවා. අද වන විට මේ තොරතුරු Digital Accounting සහ Point-of-Sale වැනි පද්ධති හරහා පහසුවෙන් කළමනාකරණය කරන්නත් පුළුවන්.

⭐ අවසානයේ මතක තබාගන්න

👉🏻 ව්‍යාපාරයක මුදල් කළමනාකරණය කියන්නේ මුදල් තියෙනවාද නැද්ද කියලා බලන එක විතරක් නෙවෙයි.
* මුදල් කොහෙන්ද එන්නේ?
* කොහෙටද යන්නේ?
* කොපමණක් ඉතිරි වෙනවාද?
* ඒ මුදල් නැවත ව්‍යාපාරය වර්ධනය කිරීමට යොදාගන්නේ කොහොමද?
කියන දේ තේරුම් ගැනීමයි වැදගත්.

> හොඳ ව්‍යාපාරිකයෙක් විකුණුම් ගැන විතරක් බලන්නේ නැහැ.
> තමන්ගේ මුදල් ගලායන ආකාරයත් හොඳින් දන්නවා.

🫴🏻 ව්‍යාපාරයේ මුදල් පැහැදිලි නම්, ව්‍යාපාරය ගැන ගන්න තීරණත් වඩා පැහැදිලි වේ.

ඊළඟ කොටසින් හමුවෙමු.