1. "ඉලත්තට්ටුව" සහ අතීත පණිවිඩකරුවා

අද මෙන් දුරකථන පණිවිඩ නොතිබූ ඒ යුගයේ, අවුරුදු එන බව කියන නිල නොවන පණිවිඩකරුවන් වූයේ කෝකිලයා සහ එරබදු මලයි. ඒ සමඟම ගම්මැද්දේ වැඩිහිටියන් තම නෑදෑ හිතවතුන්ගේ නිවෙස්වලට බුලත් අතක් රැගෙන ගොස් ආරාධනා කිරීම ආරම්භ කරයි. මෙය හුදෙක් ආරාධනාවක් නොව, වසර පුරා තිබූ අමනාපකම් "බුලත් දී වැඳීමෙන්" අමතක කර දමන උතුම් සමාජ සිරිතකි.

2. ලිප් බැඳීම සහ ගේ දොර අලුත් කිරීම

අවුරුද්දට සතියකට පමණ පෙර සිටම ගැමි නිවෙස්වල අලුත් පෙනුමක් දැකිය හැකිය.

• මැටි බිත්ති: අතීතයේ ගෘහණියන් සුදු මැටි හෝ රතු මැටි සොයාගෙන විත් ගෙවල්වල බිත්ති අලුතින් ආලේප කරයි.

• දුම් අටුව පිරිසිදු කිරීම: වසර පුරා මුළුතැන්ගෙයි ලිපෙන් නැඟුණු දැලි පිරිසිදු කර, ලිප අලුතින් මැටියෙන් බඳිනු ලබන්නේ "අලුත් ගින්දර" මෙළවීමට පෙර පිරිසිදු බව අත්‍යවශ්‍ය බැවිනි.

  3. වංගෙඩියේ සද්දය සහ "කැවිලි රහස"

  ගම්මැද්දේ අවුරුදු සූදානමේ හදවත තිබුණේ වංගෙඩිය අසලයි.

  • ගැහැනු උදවිය කිහිප දෙනෙකු එකතු වී වාරුවෙන් වාරුවට මෝල්ගහ හසුරුවමින් හාල්පිටි කෙටීම මහත් කලබලකාරී මෙන්ම ප්‍රීතිමත් දසුනකි.

  • කොණ්ඩ කැවුම්, අලුවා සහ මුං කැවුම් සාදා පදම් වීමට මැටි මුට්ටිවල අසුරා පියන් තබයි. දූ දරුවන් මේ කැවිලි මුට්ටි සොයා "සොරකම් කරන්නට" දරන උත්සාහය ගැමි නිවෙස්වලින් ඇසුණු රසවත් කතාවලින් එකකි.

  4. "නොනගතයට" පෙර ස්නානය

  පරණ අවුරුද්ද සඳහා ස්නානය කිරීම හුදෙක් ඇඟ සේදීමක් නොවේ. ඒ සඳහා විශේෂිත ඖෂධීය නානු සකස් කෙරේ. වෙද මහතා හෝ ගමේ වැඩිහිටියෙකු විසින් සකස් කරන මේ නානු, ගමේ පන්සලේදී හෝ ප්‍රධාන නිවසකදී බෙදා දෙනු ලැබේ. නානු ගා පරණ අවුරුද්දේ අවසන් වරට ස්නානය කර පිරිසිදු වීමෙන් මනසට මෙන්ම ගතට ද අලුත් ජවයක් ලැබෙන බව ගැමියා විශ්වාස කළේය.

  5. අවුරුදු කුමාරයා සහ සෙල්ලම් සූදානම

  ගම්මැද්දේ තරුණයන් එකතු වී අවුරුදු ක්‍රීඩා සඳහා පිටිය සකස් කිරීම මේ කාලයේදී සිදු වේ.

  • විශාල ගස්වල උණ බම්බු හෝ ශක්තිමත් ලණු යොදා ඔන්චිලි බඳින්නේ තරුණියන්ගේ ඔන්චිලි වාරම්වලට ඉඩ හසර සලසා දෙමිනි.

  • ගමේ වෙළඳසැල්වලට අලුත් රෙදිපිළි, රතිඤ්ඤා සහ සෙල්ලම් බඩු පැමිණීමත් සමඟ මුළු ගමම උත්සව සිරියෙන් බැබළෙයි.

අතීත ගම්මැද්දේ මේ පෙර සූදානම තුළින් පෙන්නුම් කළේ එකමුතුකමයි. අල්ලපු ගෙදර අක්කා කැවුම් උයද්දී මෙහා ගෙදර නංගී පිටි කෙටීමට උදව් කිරීම වැනි සුන්දර මිනිස් සබඳතා අදටත් අපට ආදර්ශයකි.