නම ලැබුණු හැටි:

මෙම රසකැවිල්ලේ නම ඇසූ සැණින් ඕනෑම අයෙකුගේ මුවඟට සිනහවක් නැඟෙයි. "උඩබැලුම්" යනු නිකම්ම නිකම් නමක් නොව, එය අනුභව කරන ආකාරය විස්තර කෙරෙන අපූරු ක්‍රියාවකි.

මෙම කැවිල්ල සාදනු ලබන්නේ කර කර ගා හැපෙන (Crunchy) පිටි බෝලයක හැඩයට වුවත්, එහි ඇතුළත රඳවා ඇති උකු පැණි ප්‍රමාණය අතිමහත්ය. ඔබ මෙහි එක් රසවත් බෝලයක් අතට ගෙන සපා කන විට, ඇතුළත ඇති පැණි බේරී ඔබේ ඇඳුම් මත වැටීමට වැඩි ඉඩක් ඇත. එම නිසා, පැණි බිංදුවක්වත් අපතේ නොයවා රස විඳීමට නම්, හිස මදක් ඉහළට ඔසවා "උඩ බලාගෙන" මෙය අනුභව කළ යුතුය. මෙන්න මේ සෙල්ලක්කාර ක්‍රියාව නිසාම මෙයට "උඩබැලුම්" යන නම පටබැඳී තිබේ.

සෑදීමේ කලාව:

උඩබැලුම් සෑදීම ඉවසීමෙන් කළ යුතු කාර්යයකි.

1. පිටි මිශ්‍රණය: කැකුළු හාල් පිටි සහ උකු පොල්කිරි මිශ්‍ර කර සාදාගන්නා පදම මෙහි සාර්ථකත්වයේ රහසයි.

2. බැදීම: කුඩා බෝල ලෙස සකසා ගැඹුරු තෙලේ රන්වන් පැහැ වනතුරු බැදගනු ලබයි.

3. පැණි පදම: හොඳින් රත් කළ කිතුල් පැණි භාජනයකට මෙම බැදගත් බෝල දමා, පැණි ඇතුළටම උරා ගන්නා තෙක් නිවෙන්නට හරියි.

   වර්තමානය සහ වටිනාකම :

   දකුණු පළාතේ, විශේෂයෙන්ම මාතර සහ හම්බන්තොට ප්‍රදේශවල පැරණි මංගල උත්සවවලදී සහ අවුරුදු මේසයේ "උඩබැලුම්" නැතුවම බැරි අංගයක් විය. අද වන විට වෙළඳපොළේ දකින්නට ලැබෙන කෘතිම රසකැවිලි හමුවේ මේවා තරමක් දුරස් වී ඇතත්, ස්වභාවික අමුද්‍රව්‍යවලින් සපිරි මෙවැනි දේශීය කැවිලිවල ඇති ගුණය සහ ගෘහස්ථ බව (Homemade quality) කිසිවකට සමාන කළ නොහැක.